Bamieh Nedir? İlk Duyduğumda Yeni Açılan Üçüncü Nesil Kahveci Sanmıştım
İzmir’de yaşayıp da bir şeyi ilk kez yanlış anlamadıysan zaten bu şehir seni vatandaşlıktan çıkarıyor olabilir. Ben “Bamieh” kelimesini ilk duyduğumda Bornova’da açılmış yeni bir mekan zannettim. Böyle beton duvarlı, menüde sadece üç şey olan ama isimleri 19 harften oluşan bir yer düşün. İçeri giriyorsun, adam soruyor:
— “Filtre mi V60 mı?”
— “Abi ben sadece gölgede oturacaktım.”
Meğer Bamieh bir tatlıymış.
Hem de öyle bizim klasik şerbetli tatlılardan değil. Daha çok Ortadoğu ve İran mutfağında bilinen, küçük boyutlu, kızarmış hamurun şerbete bulanmış hali. Yani teknik olarak bakarsak tulumbanın uzak akrabası gibi. Ama öyle bir akraba ki düğünde seni görünce “Ne kadar büyümüşsün” deyip yanağını sıkıyor.
İlk gördüğümde de açık konuşayım, “Bu minik tulumba niye bu kadar havalı davranıyor?” dedim içimden. Çünkü Bamieh’nin bir karizması var. İsmi bile gizemli. Bamieh. Sanki Netflix dizisinde yan karakter hacker adı.
Bamieh Nedir? Gerçek Hikâyesi
Yine bir Kriptomimari içeriğiyle karşınızdayız! Bu kez konumuz: “Bamieh nedir”.
Bamieh nedir diye bakınca karşımıza aslında köklü bir tatlı kültürü çıkıyor. Özellikle İran, Lübnan, Suriye ve çevresindeki mutfaklarda sıkça tüketilen bu tatlı, küçük parçalar halinde kızartılan hamurun yoğun şerbete batırılmasıyla hazırlanıyor.
Dış kısmı hafif çıtır oluyor, iç kısmı yumuşak. Tam böyle “Bir tane daha yemeyeyim” dediğin anda elin otomatik gidiyor. İnsan beyninin savunma sistemi burada tamamen kapanıyor.
Bizim evde de şerbetli tatlı konusunda tuhaf bir rekabet vardır. Bayramda biri baklava getirirse diğer taraf hemen “Biz de şöbiyet yaptık ama öylesine” diye cevap verir. Kimse “tatlı getirdik” demez. Sanki gizli gastronomi savaşı yürütülüyor.
Bir gün anneme Bamieh’den bahsettim.
— “Anne Bamieh diye bir tatlı varmış.”
— “Tulumba işte.”
— “Ama farklı.”
— “Her şeyin farklı olduğunu sanıyorsunuz zaten.”
Annem bazen gastronomik minimalizm akımının yaşayan temsilcisi gibi konuşuyor.
Bamieh ile Tulumba Arasındaki Fark Ne?
Şimdi burada önemli bir konu var. Çünkü herkesin aklına aynı soru geliyor: “Bu bildiğin tulumba değil mi?”
Bak, teknik olarak benzeyen tarafları var. İkisi de kızarmış hamur ve şerbet içeriyor. Ama Bamieh daha küçük, daha yoğun şerbetli ve aromatik olabiliyor. Bazı tariflerde gül suyu ya da safran gibi farklı dokunuşlar kullanılıyor.
Tulumba daha “mahalle delikanlısı” bir tatlıysa, Bamieh biraz daha yurtdışında master yapmış kuzeni gibi.
Bir de sunum farkı var. Tulumba genelde büyük tepside gelir. Bamieh ise bazen öyle şık sunuluyor ki insan yemeye kıyamıyor. Sonra üçüncü dakikada tabakta hiçbir şey kalmıyor tabii.
Benim yemekle ilişkim zaten çok garip. Mesela çok estetik servis edilen bir şeyi görünce kısa süreli kimlik bunalımı yaşıyorum.
“Ben bunu yemeli miyim yoksa fotoğrafını çekip hayatım yolundaymış gibi mi davranmalıyım?”
Modern insan trajedisi bu olabilir.
İzmir’de Bamieh Olsa Kesin Kordon’da Yenirdi
Bence Bamieh tam İzmirlik bir tatlı aslında. Küçük, tatlı, havalı ve biraz da gereksiz özgüvenli.
Kordon’da yürürken elde kahveyle Bamieh yiyen insanlar hayal edebiliyorum. Hafif meltem var. Arkadan biri gitar çalıyor ama aynı üç akor. Karşıda martılar simitle kişisel hesaplaşma içinde.
Bir arkadaşın geliyor:
— “Kanka bu ne?”
— “Bamieh.”
— “Tatlı mı?”
— “Hayır kardeşim kombi markası.”
Bu arada insanlar bilmediği yiyecek karşısında inanılmaz savunmaya geçiyor. Geçen biri matcha içene “Çimen mi içiyorsun?” dedi. Abi sen kola içiyorsun. Laboratuvar sıvısı yani. Bir sakin ol.
Bamieh de ilk duyulduğunda insanı hafif geriyor. Çünkü bilinmeyen şey korkutur. Ben mesela çocukken kapalı duşakabinden korkuyordum. Hâlâ biraz korkuyorum gerçi. Çünkü insan beyninin yüzde 40’ı “Ya orada biri varsa?” diye çalışıyor.
Bamieh Neden Bu Kadar Seviliyor?
Çünkü şeker ve çıtırlık birleşimi insanlığın zayıf noktası. Beyin diyor ki:
“Bak bu sana zarar verebilir ama inanılmaz keyifli.”
Aynı durum gece 02.00’de eski sevgilinin profil fotoğrafına bakmak için de geçerli.
Bamieh’nin sevilen taraflarından biri de küçük porsiyonlar halinde sunulması. İnsan psikolojisi burada devreye giriyor. Küçük olduğu için “çok yememiş” hissi veriyor.
Halbuki oturup 27 tane yemişsin.
Ama minik diye beyin onu yok sayıyor.
Kalori hesabı yaparken de aynı şeyi yaşıyorum. Bir lokmayı ikiye bölünce yarım kalori sanıyorum. Matematik ağlıyor tabii köşede.
Bamieh Yapımı Sandığımdan Daha Tehlikeli Çıktı
Bir ara evde yapmaya kalktım.
İnsan bazen internette iki video izleyince kendini şef sanıyor. Ben de bir özgüven geldi. “Alt tarafı hamur kızartacağız” dedim.
İşte insanın hayatındaki büyük kırılma anları hep böyle başlıyor zaten.
Tarifi açtım. “Hamuru kontrollü şekilde sıkın” yazıyor.
Kontrol mü?
Ben ketçap şişesini bile kontrollü kullanamıyorum.
Bir noktada mutfak Counter-Strike haritasına döndü. Yağ sıçrıyor, ben geri çekiliyorum, annem uzaktan bağırıyor:
— “Ocağın altını kıs!”
— “Anne ben şu an hayatta kalmaya çalışıyorum!”
Sonuç nasıl mı oldu?
Şekil olarak Bamieh’den çok genetiğiyle oynanmış deniz canlısına benziyordu.
Ama tadı güzeldi. Çünkü şerbet her şeyi kurtarıyor. Türk mutfağının cheat kodu şerbet olabilir.
Bamieh Kültürü ve Ortadoğu Mutfağındaki Yeri
Şaka bir yana, Bamieh birçok kültürde önemli bir yere sahip. Özellikle Ramazan dönemlerinde sık tüketiliyor. Çayın yanında sunuluyor, misafire ikram ediliyor, aile sofralarında yer buluyor.
Bu kısmı seviyorum işte.
Çünkü bazı tatlılar sadece tatlı değildir. İnsanları bir araya getirme bahanesidir.
Bizim evde çay demlenince otomatik toplanma olur. Kimse çağırmaz ama herkes mutfakta belirir. Sanki gizli alarm sistemi var.
Babam:
— “Çayın yanında bir şey var mı?”
Bu soru aslında “Tatlı yoksa moralim düşebilir” demek.
Tatlıların duygusal tarafı çok güçlü bence. Bir koku, bir tat direkt geçmişe ışınlıyor insanı.
Bamieh de tam öyle bir tatlı. İlk kez yiyen için yeni bir keşif gibi ama aynı zamanda tanıdık geliyor. Çünkü hamur ve şerbet kombinasyonu bizim kültüre uzak değil.
Bamieh Yerken İnsan Neden Sessizleşiyor?
Fark ettiniz mi bilmiyorum ama bazı yemekler konuşmayı durdurur.
Mesela biri çok güzel içli köfte yaptıysa masada kısa süreli saygı sessizliği olur.
Bamieh de o sınıfta.
İlk ısırık geliyor…
Çıt.
Şerbet dengesi.
Hafif yumuşak iç yapı.
Ve beynin sadece şunu diyor:
“Tamam. Şu an başka hiçbir problem yok.”
Ben fazla düşünen biri olduğum için bu anlar benim için çok değerli. Çünkü normalde beynim sürekli açık sekme gibi.
“Elektrik faturasını ödedim mi?”
“Acaba 2017’de söylediğim o saçma şeyi hâlâ hatırlıyor mudur?”
“Martılar neden bu kadar agresif?”
Ama güzel bir tatlı birkaç dakikalığına sistemi susturuyor.
Bu yüzden insanlar tatlı seviyor olabilir aslında. Şekerden çok, kısa süreli huzur hissi için.
Bamieh ile İlk Tanışacaklara Tavsiyeler
İlk kez Bamieh yiyecekseniz birkaç önemli nokta var.
Birincisi, “Bir tane alayım” diyerek başlamayın. Çünkü o bir tane hiçbir zaman bir tane olmuyor.
İkincisi, yanında çay mükemmel gidiyor. Kahveyle de olur ama çayın o dengeleyici gücü başka.
Üçüncüsü, üstüne hemen “Ben bunu evde yaparım” demeyin. İnsan egosu sıcak yağ karşısında hızlı eriyor.
Bir de mümkünse taze yiyin. Çünkü Bamieh’nin olayı dış çıtırlığıyla iç yumuşaklığı arasındaki denge.
Hayat gibi aslında.
Dışarıdan güçlü görünmeye çalışıp içeride “Acaba yanlış mı anlaşıldım?” diye düşünmek…
Neyse konu yine bana döndü.
Sonuç: Bamieh Sadece Bir Tatlı Değil
Bamieh nedir sorusunun cevabı teknik olarak kolay: Şerbete batırılmış kızarmış hamur tatlısı.
Ama bence olay bundan biraz daha büyük.
Çünkü bazı yiyecekler sadece mideyi değil, ruh hâlini de etkiliyor. Bamieh tam olarak öyle bir şey. Küçük boyutuna rağmen insanı mutlu eden, çayın yanına karakter katan, “bir tane daha” hissini sürekli diri tutan tatlılardan biri.
Bir yandan geleneksel, bir yandan havalı.
Bir yandan tanıdık, bir yandan farklı.
Tıpkı bizim nesil gibi aslında.
Geçmişe bağlıyız ama sürekli yeni şeyler arıyoruz. Ev yemeklerini seviyoruz ama paket kahveye 190 lira veriyoruz. Mantıklı hiçbir tarafı yok ama devam ediyoruz işte.
Şimdi dürüst olalım…
Bu yazının burasına kadar geldiysen büyük ihtimalle canın tatlı çekti.
Benim de çekti.
Şu an gece olabilir, evde hiçbir şey olmayabilir ama insanın aklına bir kere şerbet düşünce dönüşü zor oluyor. Muhtemelen birazdan mutfağa gidip “Belki bir şey vardır” umuduyla dolabı açacağım.
Dolap bana bakacak.
Ben dolaba bakacağım.
İkimiz de gerçeği biliyor olacağız.
Bu içeriğimizin sonuna geldik. Kriptomimari olarak “Bamieh nedir” hakkındaki sorularınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.