Erkeğin Dansöze Ne Denir? Bir Sorunun Peşinden Gitmek
Erkeğin dansöze ne denir? Belki de çoğumuzun bir an bile olsa düşündüğü bir soru. Hani o gece kulüplerinde, sahnelerde gösterilerini sergileyen, bedenini müziğe uyumlu şekilde hareket ettiren ve izleyenlere büyülü bir atmosfer sunan dansçılara… Genellikle “dansöz” kelimesi akıllara hep kadın figürlerini getirse de, peki ya erkekler? Erkeğin dansöze ne denir? Bu soru bazen küçük bir kafa karışıklığına yol açabiliyor. Bu yazıda, hem geçmişine hem de bugüne odaklanarak, bu konuda neler düşündüğümü sizlerle paylaşacağım.
Dansözün Tarihi: Herkesin Bilmediği Bir Yönü
Öncelikle dansözün ne olduğu hakkında biraz konuşalım. “Dansöz” kelimesi, kökeni Osmanlı İmparatorluğu’na dayanan bir terim olarak, kadın figürlerinin sahnelerde dans ettiği bir sanatı tanımlar. Tarih boyunca, kadın dansçılar genellikle Orta Doğu’nun en bilinen sahne sanatlarından biri olarak kabul edilmiştir. Ancak zaman içinde bu kavram, batıya doğru da yayılmış ve modern zamanlarda “dansöz” sadece bir meslek değil, kültürel bir sembol halini almıştır. Peki, erkeklerin dans etmesi, tarihsel olarak nasıl bir yer tutuyor? Aslında, erkek dansçılar da çok eski zamanlardan beri var. Ancak, bu dansçıların ‘dansöz’ olarak anılmadığını görmek de mümkün.
Antik Yunan’daki erkek koreograflar, Roma’daki dansçı erkekler ve hatta Orta Çağ’daki bazı geleneksel gösterilerde erkekler de dans etmişlerdir. Ancak bu dansçıların, “dansöz” unvanı ile ilişkilendirilmediklerini söylemek lazım. Peki, bugünün dünyasında erkeklerin sahnede dans etmesi nasıl bir anlam taşıyor? Biraz da buna bakalım.
Erkeğin Dansöze Ne Denir? Çoğu Zaman ‘Dansçı’
Günümüzde, bir erkeğin dansöz ile özdeşleşmesi çok yaygın değil. Neden derseniz, aslında dilin ve toplumun tarihsel bir bakış açısını yansıttığını düşünüyorum. Erkek dansçılar, genel olarak sadece “dansçı” olarak anılmakta. Çoğu zaman, “erkek dansçı” ya da “erkek striptizci” gibi terimler kullanılıyor. Ama ya erkeklerin de kadınlar gibi, sahnede özgürce dans ettiği bir dünyada yaşıyor olsaydık? Belki o zaman bu ayrımcılık ortadan kalkardı. Hani şu sahnede müziğin ritmine kendini bırakan, tüm bedenini kullanarak izleyenleri etkileyen, maskülen bir dansçı figürü. Mesela, erkeklerin burlesk gösterilerindeki yerini düşündüğümde, biraz daha geniş bir perspektife sahip olmamız gerektiğini fark ediyorum.
Toplumda Cinsiyet Rolleri ve Dans
Bir şey var, fark ettiğinizde aslında bu kadar klişe olmasına rağmen şaşırtıcı bir detay: Toplumda erkeklerin dans etmesi çoğu zaman normal görülmüyor. Öyle değil mi? Bu, bizim kültürümüzden gelen eski bir düşünce tarzı. Erkeklerin dansı, çoğu zaman “kadınsı” olarak algılanabiliyor. Oysa bu tamamen bir önyargı. Yani, sadece dans etmek, kişinin cinsiyetinden bağımsız bir ifade biçimi olabilir. Ne zaman bir erkek sahnede dans etse, hep ona “erkek dansçı” denir, ancak kadın için durum farklıdır. Kadınlar dans ettiğinde “dansöz” olarak kabul edilir. İşin ironik tarafı, kadın figürlerine ait bir unvanın erkekler için uygun görülmemesi… Bu bana hep biraz ilginç gelmiştir. Belki de bir toplumun cinsiyet rollerini, en çok dans gibi özgürlük getiren sanatlardan görmemiz şaşırtıcı değil.
Biraz da bu konuya kişisel açıdan bakalım. Geçenlerde bir arkadaşım, “Benim de dans etmeyi öğrenmem gerek” dedi. Ciddiyetle ekledi: “Herkesin elinde bir dansçı olmak istiyorum.” Düşündüm, evet, erkekler de sahnede özgürce dans edebilir. Hatta dans etmek, bir şekilde ruhu açan bir terapi gibi de olabilir. Bu yazıyı yazarken, aklıma gelen ilk şeylerden biri de, dansın insanları tanımlamak için nasıl da farklı biçimler aldığını görmekti.
Gelecekte Erkek Dansçılar: Yeni Bir Dönem Başlıyor Mu?
Erkeğin dansöze ne denir? İşte bu, zamanla şekillenen bir sorudur. Gelecekte, belki de bu tür kavramlar ortadan kalkacak. Cinsiyet ayrımcılığı, sanatta da daha az belirgin hale gelebilir. Dans, özgür bir ifade biçimi olarak, sadece bir vücut dilini değil, insanın içindeki tüm duyguları açığa çıkarabilir. O yüzden erkek dansçılara dair düşüncelerimiz de değişecektir. Hatta belki de, erkeklerin dansçılara “dansöz” unvanı verileceği bir döneme gireceğiz. Bu da cinsiyetin sanatla ne kadar iç içe geçebileceğini gösterecek.
Sonuç olarak, erkeğin dansöze ne denir sorusu, sadece bir kelime oyunundan daha fazlasıdır. Bu sorunun içinde, kültürün, tarihsel bakış açılarının, toplumsal cinsiyetin ve sanatsal ifadenin bir araya geldiği bir anlam yatmaktadır. Şu an için “dansçı” olarak adlandırdığımız erkekler, aslında sahnede de, hayatın başka alanlarında da kendi kimliklerini bulmalarını sağlayacak bir dönemin öncüsü olabilir. Belki de ileride, bu unvanlar ve tanımlar, sadece dansla sınırlı kalmayacak, tüm sanat alanlarında cinsiyetin ön planda olmadığı bir çağın habercisi olacak.