Kriptomimari ziyaretçileri için hazırladığımız bu rehberde EURO 2024’te gol sıralaması nedir hakkında bilmeniz gerekenleri anlatıyoruz.
EURO 2024’te gol sıralaması nedir? Gol krallığının ardındaki hikâye
Bir turnuva boyunca 117 kez fileler havalandı. Ama ilginç olan şu: Bunca golün sonunda zirvede tek bir isim yoktu. Almanya’da oynanan EURO 2024 bittiğinde altı futbolcu aynı sayıda golle turnuvanın gol krallığı tablosunun en üstünde yer aldı. Peki EURO 2024’te gol sıralaması nedir ve bu tablo bize yalnızca golcüleri mi anlatıyor?
Cevap, rakamlardan biraz daha fazlasını söylüyor.
EURO 2024 gol sıralaması: Zirvede altı isim
UEFA’nın resmi istatistiklerine göre turnuvanın gol kralı sıralamasında altı futbolcu 3’er golle zirveyi paylaştı.
UEFA.com
+1
Sıra Futbolcu Ülke Gol
1 Cody Gakpo Hollanda 3
1 Harry Kane İngiltere 3
1 Georges Mikautadze Gürcistan 3
1 Jamal Musiala Almanya 3
1 Dani Olmo İspanya 3
1 Ivan Schranz Slovakya 3
7 Jude Bellingham İngiltere 2
7 Merih Demiral Türkiye 2
7 Breel Embolo İsviçre 2
7 Niclas Füllkrug Almanya 2
7 Kai Havertz Almanya 2
7 Donyell Malen Hollanda 2
7 Răzvan Marin Romanya 2
7 Fabián Ruiz İspanya 2
7 Nico Williams İspanya 2
7 Florian Wirtz Almanya 2
Kaynak: UEFA EURO 2024 gol istatistikleri
Altı golcünün altı farklı hikâyesi
Cody Gakpo grup aşamasında Polonya ve Avusturya’ya, son 16 turunda ise Romanya’ya gol attı. Harry Kane ise Danimarka, Slovakya ve Hollanda karşısında fileleri buldu.
Georges Mikautadze’nin üç golü ise Gürcistan açısından çok daha özel bir anlam taşıyordu. Türkiye karşısında Gürcistan’ın EURO tarihindeki ilk golünü atan oyuncu, Çekya ve Portekiz maçlarında da skor üretti.
UEFA.com
Jamal Musiala Almanya’nın İskoçya ve Macaristan maçlarında gol attı; üçüncü golünü Danimarka karşısında kaydetti. Dani Olmo ise grup aşamasında gol bulamasa da turnuvanın eleme bölümünde Gürcistan, Almanya ve Fransa’ya karşı art arda üç maçta skor üretti. Ivan Schranz da Belçika, Ukrayna ve İngiltere karşısında üç gole ulaştı.
UEFA.com
Burada insanın aklına şu soru geliyor: Gol krallığını belirleyen yalnızca gol sayısı mı, yoksa golün hangi maçta ve hangi aşamada geldiği de önemli mi?
117 gol, 51 maç ve değişen futbol
EURO 2024’te toplam 51 maçta 117 gol atıldı. Maç başına ortalama 2,30 gol düştü. Turnuvanın en golcü takımı ise şampiyon İspanya oldu: 7 maçta 15 gol. Almanya 11, Hollanda 10 golle onu takip etti.
UEFA.com
+1
Bu tablo, bireysel golcülük ile takım başarısının her zaman aynı şey olmadığını da gösteriyor.
Altı oyuncu 3’er golle zirveyi paylaştı.
İspanya turnuvanın en fazla gol atan takımı oldu.
İspanya’nın şampiyonluğunda Rodri turnuvanın oyuncusu seçildi.
Lamine Yamal ise genç oyuncu ödülünü kazandı.
UEFA.com
Üstelik 117 golün tamamı aynı biçimde gelmedi. UEFA’nın gol analizine göre gollerin 60’ı sağ ayakla, 28’i sol ayakla, 18’i kafa vuruşuyla atıldı; ayrıca 10 kendi kalesine gol kaydedildi.
UEFA.com
Bir golün arkasında bazen saniyeler, bazen yıllarca çalışılmış bir hücum organizasyonu bulunuyor. Peki bu gollerin zamanlaması bize ne söylüyor?
Gol atmak neden maçın sonlarına doğru zorlaşıyor?
EURO 2024 üzerine yayımlanan akademik bir çalışma, 117 golün %56,4’ünün ikinci yarıda, %43,6’sının ise ilk yarıda geldiğini ortaya koydu. En yüksek gol oranı 16-30. dakikalar arasında görülürken uzatma bölümlerinde daha az gol kaydedildi.
ResearchGate
Bu sonuç ilk bakışta şaşırtıcı görünebilir. Çünkü önceki turnuvalar ve farklı uluslararası organizasyonlar, özellikle maçların son bölümünde gol yoğunluğunun artabildiğini gösteriyor.
Örneğin EURO 2012 üzerine yapılan akademik araştırmada gollerin %57,9’unun ikinci yarıda geldiği ve son 15 dakikanın oldukça üretken olduğu belirlenmişti.
ResearchGate
Burada futbol istatistikleri, fiziksel yorgunluk ve taktik tercihler birbirine bağlanıyor. Rakip yoruldukça savunma konsantrasyonu azalabiliyor; öte yandan geride olan takım daha fazla risk alıyor.
Bir maçın son dakikalarını izlerken yaşanan o tuhaf heyecan biraz da bundan kaynaklanıyor olabilir: Skor tabelası aynı görünürken sahadaki ihtimaller hızla değişiyor.
EURO 2024 gol krallığı neden tarihteki diğer turnuvalardan farklı?
Avrupa Şampiyonası’nın gol kralı geçmişine bakıldığında 2024’teki üç gollük zirvenin sıra dışı olduğu görülüyor.
1984’te Michel Platini tek turnuvada 9 gol atarak hâlâ kırılması güç bir rekor bıraktı. 2016’da Antoine Griezmann 6 golle zirveye çıktı. 2020’de Cristiano Ronaldo 5 golle gol kralı oldu. EURO 2024’te ise en yüksek bireysel sayı yalnızca 3’tü ve bu sayıya altı futbolcu ulaştı.
UEFA.com
+1
Dolayısıyla EURO 2024 gol krallığı, tek bir süperstarın turnuvaya damga vurmasından çok, gol yükünün farklı takımlara ve oyunculara dağıldığı bir tablo ortaya koydu.
Bu durum modern futbolda hücumun giderek daha kolektif hâle geldiği düşüncesini destekliyor mu?
xG, VAR ve futbolun veri çağındaki golü
Günümüzde yalnızca “kaç gol attı?” sorusu yeterli görülmüyor. xG (beklenen gol) gibi gelişmiş istatistikler, bir pozisyonun gol olma ihtimalini mesafe, açı, savunmacıların konumu ve şut türü gibi değişkenlerle değerlendirmeye çalışıyor.
Akademik futbol analizlerinde xG’nin yanı sıra hücum türü, şut bölgesi, vuruş şekli ve savunma baskısı gibi göstergeler de kullanılıyor.
Frontiers
EURO 2024’ün gol analizinde ise VAR’ın 25 kez devreye girdiği; incelemelerin özellikle ofsayt ve penaltı pozisyonlarında yoğunlaştığı belirlendi.
ResearchGate
Yani artık bir gol yalnızca ağları bulan top değil. Öncesindeki pas, pozisyonun oluşumu, kararın doğruluğu ve hatta pozisyonun istatistiksel kalitesi de futbolun hikâyesinin parçası.
Sonuç: EURO 2024’ün gerçek gol kralı kimdi?
Resmî cevap net: Cody Gakpo, Harry Kane, Georges Mikautadze, Jamal Musiala, Dani Olmo ve Ivan Schranz, 3’er golle EURO 2024’ün gol krallığını paylaştı.
UEFA.com
Fakat turnuvaya yalnızca gol sayılarıyla bakınca önemli bir ayrıntı kaçıyor. 117 golün içinde farklı oyun anlayışları, farklı ülkelerin futbol kültürleri ve farklı oyuncu profilleri vardı.
Belki de EURO 2024’ün en ilginç tarafı tam olarak buydu: gol krallığı tek bir kahramanın hikâyesine dönüşmedi.
Ve geriye şu soru kalıyor: Futbolda gerçekten en iyi golcü, en çok gol atan kişi midir; yoksa takımını en doğru anda ileri taşıyan oyuncu mu?
Kaynaklar
UEFA – EURO 2024 Top Scorers
UEFA – EURO 2024 İstatistikleri
UEFA – EURO tarihinin gol kralları ve rekorları
Kaya & Kılınç – 2024 European Football Championship: An Analysis of Goal-Scoring Patterns
Degrenne & Carling – Goalscoring Patterns in Elite Football
Armatas & Mitrotasios – EURO 2012 Gol Analizi